Transport chłodniczy: jak przebiega i jakie przepisy obowiązują

Naczepa chłodnicza i temperatura ładunku

Naczepa chłodnicza to naczepa z izolowaną zabudową i agregatem chłodniczym, który utrzymuje ustawioną temperaturę. Badanie ATP sprawdza, czy agregat schłodzi pustą zabudowę i utrzyma tę temperaturę. Dlatego ładunek musi mieć właściwą temperaturę już przy załadunku. Ciepły ładunek należy najpierw schłodzić w chłodni składowej, a dopiero potem załadować na naczepę chłodniczą.

Tego wymagają też przepisy o żywności. Limity ATP obowiązują od chwili załadunku. Rozporządzenie (WE) nr 853/2004 stanowi, że mięso musi osiągnąć wymaganą temperaturę przed przewozem i utrzymać ją w czasie przewozu. Temperaturę należy utrzymywać tak, aby produkty schłodzone nie zamarzły w żadnym miejscu ładunku (załącznik 3 do ATP).

Przed załadunkiem warto uzgodnić jeszcze dwie rzeczy. Kierowca wcześniej włącza agregat, aby naczepa osiągnęła ustawioną temperaturę, zanim otworzy się drzwi. Ustawioną temperaturę wpisuje się do zlecenia transportowego i do listu przewozowego CMR.

RNJ Transport nie ma własnych naczep chłodniczych. Nasze ciężarówki ciągną naczepy typu firanka bez chłodzenia. Transport ładunków w kontrolowanej temperaturze organizujemy naczepami chłodniczymi sprawdzonych przewoźników partnerskich, a Państwo mają jedną osobę kontaktową dla całego ładunku. Jak je zamawiamy, opisujemy na naszej stronie o transporcie chłodniczym.

Najwyższe temperatury żywności według ATP

Umowa ATP określa najwyższą temperaturę, jaką produkty mogą mieć w dowolnym miejscu ładunku. Limit obowiązuje przy załadunku, w czasie przewozu i przy rozładunku. Załącznik 2 dotyczy produktów mrożonych i szybko mrożonych, a załącznik 3 produktów schłodzonych. Tabela pokazuje oba załączniki według obecnie obowiązującego tekstu umowy.

Przewozy i produkty objęte umową ATP

Umowa ATP obejmuje przewóz drogowy i kolejowy produktów mrożonych oraz schłodzonych produktów wymienionych w załączniku 3. Ładunek musi być załadowany w jednym kraju i rozładowany w innym, a kraj rozładunku musi być stroną ATP. Umowa obowiązuje zarówno w przewozach zarobkowych, jak i na potrzeby własne.

Rejs morski krótszy niż 150 km uznaje się za część przewozu, jeśli ładunek pozostaje w tym samym środku transportu. Przy dłuższym rejsie ATP ocenia każdy odcinek lądowy osobno. Jeśli na trasie jest prom, na przykład z Kłajpedy do Karlshamn, warto zapytać właściwy organ kraju załadunku, jak stosuje się ATP.

Wszystkie kraje naszych głównych tras są stronami ATP: Litwa, Łotwa, Estonia, Holandia, Belgia, Niemcy, Szwecja i Norwegia. Do produktów, które nie są przeznaczone do spożycia przez ludzi, kraje nie muszą stosować ATP.

W przewozie zarobkowym art. 4 ATP przypisuje odpowiedzialność za spełnienie wymagań nadawcy wskazanemu w dokumencie przewozowym. Przewoźnik lub inna osoba, która zobowiązała się świadczyć usługi, na przykład chłodzenie, odpowiada w takim zakresie, w jakim spełnienie wymagań zależy od tych usług. Kto co robi, należy sprawdzić w swojej umowie. Każdy przewóz podlega też unijnym przepisom o higienie żywności. Rozporządzenie (WE) nr 852/2004 stanowi, że w razie potrzeby pojazd musi utrzymywać właściwą temperaturę żywności i umożliwiać jej kontrolę.

Klasy sprzętu ATP i ogrzewanie zimą

Świadectwo ATP pokazuje, do jakiej klasy sprzętu należy naczepa. Sprzęt chłodzony mechanicznie dzieli się na klasy od A do F i bada przy temperaturze zewnętrznej +30 °C. Sprzęt ogrzewany dzieli się na klasy od A do D. Znak klasy, na przykład FRC, umieszcza się dużymi literami na obu bokach naczepy przy przedniej ścianie, a pod nim podaje się datę końca ważności.

Zapis temperatury ładunków schłodzonych i mrożonych

Zapis temperatury pokazuje temperaturę powietrza w naczepie przez cały przewóz. Dla żywności szybko mrożonej prawo UE wymaga rejestratora w pojeździe (rozporządzenie (WE) nr 37/2005). Każdy zapis opatruje się datą i przechowuje co najmniej rok. Dla produktów schłodzonych warto poprosić o zapis przed załadunkiem, jeśli jest potrzebny Państwu lub odbiorcy.

ATP wymaga rejestratorów zgodnych z normą EN 12830:2018. Rejestratory zgodne z EN 12830:1999, które są już w użyciu, można stosować dalej. Zmiany ATP obowiązujące od 25 sierpnia 2026 r. aktualizują zasady sprawdzania rejestratorów według normy EN 13486:2023. Nowe zasady dla rejestratorów stosuje się najpóźniej po 12 miesiącach od tej daty.

Żywność szybko mrożona musi mieć we wszystkich miejscach −18 °C lub mniej. Dyrektywa 89/108/EWG dopuszcza w czasie przewozu krótkie ocieplenie najwyżej o 3 °C. Rozporządzenie (WE) nr 853/2004 określa też limity dla mięsa, drobiu i ryb:

• Mięso wołowe, wieprzowe, baranie, kozie i końskie: 7 °C, podroby 3 °C, przed przewozem i w czasie przewozu
• Drób: 4 °C przed przewozem i w czasie przewozu
• Mięso mielone 2 °C i surowe wyroby mięsne 4 °C albo zamrożone do −18 °C
• Ryby świeże: temperatura bliska temperaturze topniejącego lodu. Ryby mrożone: −18 °C, z krótkim ociepleniem najwyżej o 3 °C

Pisemne instrukcje i odpowiedzialność przewoźnika

Instrukcje dla przewoźnika warto przekazać na piśmie. Art. 18 ust. 4 Konwencji CMR dotyczy przewoźnika, który przewozi towar pojazdem utrzymującym temperaturę. Taki przewoźnik może powołać się na wyłączenie dla towarów łatwo psujących się tylko wtedy, gdy udowodni dwie rzeczy. Podjął wszystkie potrzebne działania przy wyborze, utrzymaniu i używaniu sprzętu. Wykonał też Państwa specjalne instrukcje.

Ustawioną temperaturę, tryb pracy i produkt należy wpisać do zlecenia transportowego i do listu przewozowego CMR.

Odpowiedzialność przewoźnika jest ograniczona. CMR ogranicza odszkodowanie do 8,33 SDR za kilogram wagi brutto (art. 23 ust. 3, zmieniony protokołem z 1978 r.). W naszym poradniku o odpowiedzialności CMR i ubezpieczeniu podajemy ten limit w euro i wyjątki. Przy zleceniu prosimy podać wartość towaru, abyśmy jeszcze przed wyjazdem ciężarówki porozmawiali o ubezpieczeniu.

Dla leków obowiązują osobne unijne wytyczne dobrej praktyki dystrybucyjnej (2013/C 343/01). Przed zaplanowaniem takiego ładunku prosimy o rozmowę z nami.

RNJ Transport przydziela ładunkowi w naczepie chłodniczej, tak jak każdemu innemu, jedną osobę kontaktową i wystawia jedną fakturę. Przewoźnika partnerskiego sprawdzamy przed każdym przewozem. Ten poradnik opisuje ogólne zasady ATP, unijnego prawa żywnościowego i CMR. W swojej sprawie prosimy sprawdzić umowę i zapytać właściwy organ.

Lista kontrolna przed transportem chłodniczym

Te punkty warto uzgodnić ze spedytorem jeszcze przed przyjazdem ciężarówki. Każdy z nich należy wpisać do zlecenia transportowego. Ustawioną temperaturę wpisuje się też do listu przewozowego CMR.