Zabezpieczenie ładunku w ciężarówce: poradnik dla nadawcy

Zasady zabezpieczania ładunku w UE

Zasady zabezpieczania ładunku w ciężarówce UE określa załącznik III do dyrektywy 2014/47/UE w sprawie drogowej kontroli technicznej. Zabezpieczenie musi wytrzymać 0,8 ciężaru ładunku w kierunku jazdy, 0,5 na boki i 0,5 do tyłu. Musi też chronić ładunek przed przewróceniem. Zasady obejmują pojazdy ciężarowe i przyczepy o masie powyżej 3,5 tony.

Wytyczne Komisji Europejskiej z 2014 r. dotyczące zabezpieczania ładunków przyjmują 0,6 ciężaru ładunku na boki, gdy ładunek może się przewrócić. Wytyczne są zaleceniami. Organy kontroli powinny jednak uznać ładunek zabezpieczony zgodnie z nimi za bezpieczny.

Kontrola zabezpieczenia ładunku na drodze

Od 20 maja 2018 r. inspektorzy w krajach UE mogą sprawdzić zabezpieczenie ładunku podczas drogowej kontroli technicznej. Oglądają ładunek, mierzą naciąg pasów albo sprawdzają certyfikaty. Załącznik III dzieli usterki na drobne, poważne i niebezpieczne. Przy usterce poważnej lub niebezpiecznej organ kontroli może zażądać jej usunięcia, zanim ciężarówka pojedzie dalej (art. 13 i 14).

Tabela pokazuje punkty załącznika III, na które nadawca może się przygotować.

Odpowiedzialność za zabezpieczenie ładunku

Za zabezpieczenie ładunku odpowiada kilka stron. Wytyczne UE mówią, że swój udział mają pakujący, ładujący, firmy transportowe i kierowcy. Wytyczne dzielą pracę na planowanie, załadunek i jazdę. Ostateczny podział wynika z konwencji międzynarodowych, prawa krajowego i umów, dlatego wytyczne zalecają ustalenie zadań w umowie.

Do planowania wytyczne wymagają ciężaru, wymiarów, środka ciężkości i ograniczeń piętrowania każdej jednostki ładunku. Jednostki muszą być zapakowane tak, aby wytrzymały zwykłe warunki przewozu. Kodeks CTU mówi, że nadawca powinien przekazać ładunek bezpieczny i nadający się do przewozu.

Ten, kto ładuje, rozmieszcza ładunek, wypełnia luki, kładzie maty i zakłada pasy. Pilnuje też nacisków na osie i ładowności. Co do zasady CMR zwalnia przewoźnika z odpowiedzialności za szkody wynikłe z wadliwego opakowania albo z załadunku i rozmieszczenia towaru przez nadawcę lub odbiorcę (art. 17 ust. 4 lit. b i c).

Przewoźnik podstawia ciężarówkę odpowiednią do ładunku i sam odpowiada za jej wady (art. 17 ust. 3). Kierowca sprawdza sztuki ładunku i ich widoczny stan oraz wpisuje zastrzeżenia do listu przewozowego CMR (art. 8). Wytyczne dodają kontrole ładunku w czasie jazdy.

Gdy umowa podlega prawu niemieckiemu, § 412 HGB mówi, że nadawca ładuje, rozmieszcza i zabezpiecza towar, chyba że okoliczności lub zwyczaje handlowe stanowią inaczej. Przewoźnik dba o to, aby załadunek był bezpieczny dla jazdy. Prosimy sprawdzić swoją umowę i przepisy krajowe, które dotyczą Państwa trasy.

Stabilne palety: folia, taśmy i narożniki ochronne

Stabilna paleta zachowuje kształt, gdy ciężarówka hamuje lub skręca. Wytyczne UE mówią, że załadowana paleta powinna wytrzymać przechył na bok o co najmniej 26,6 stopnia bez wyraźnego odkształcenia. Ten kąt odpowiada sile 0,5 ciężaru ładunku na bok. Opakowanie trzyma towar na palecie. Blokowanie i pasy trzymają paletę w naczepie.

Wytyczne UE podają pięć wskazówek dotyczących pakowania ładunku na palecie.

• Owijać maszynowo. Folia owinięta ręcznie prawie nie ściska ładunku i nie zatrzymuje przesuwających się warstw.
• Mocno napinać taśmy, aby części ładunku się nie przechylały. Taśmy z tworzywa (PP, PET, PE) z czasem tracą naciąg.
• Pod taśmy zakładać narożniki ochronne, inaczej taśmy mogą uszkodzić towar.
• Unikać ładunku dużo mniejszego od palety. Przy niskim tarciu folia z trudem zatrzymuje go przed przesunięciem.
• Między warstwami stosować przekładki antypoślizgowe. Zwykła tektura falista zwiększa ryzyko przesunięcia.

Załadunek: luki, tarcie i naciski na osie

Dobrze załadowany towar nie ma miejsca, aby się przesunąć. Palety należy ustawiać ciasno przy ścianie czołowej i jedna przy drugiej. Gdy ładunek jest tylko blokowany, wytyczne UE dopuszczają łącznie do 15 cm pustych miejsc w każdym kierunku poziomym. Większe luki trzeba wypełnić, na przykład pustymi paletami ustawionymi pionowo albo deskami.

Maty antypoślizgowe zwiększają tarcie. Według EN 12195-1 współczynnik tarcia czystej maty gumowej wynosi 0,6, drewna piłowanego na podłodze ze sklejki 0,45, a palety plastikowej na sklejce 0,2. Jeśli podłoga nie jest zamieciona albo jest na niej szron, lód lub śnieg, należy przyjąć najwyżej 0,2.

Ciężki ładunek zmienia naciski na osie. Wytyczne UE mówią, że pełną ładowność można wykorzystać tylko wtedy, gdy środek ciężkości ładunku leży blisko środka podłogi. W ruchu międzynarodowym na oś napędową musi przypadać co najmniej 25% masy całkowitej (dyrektywa 96/53/WE).

Samo tarcie nie utrzyma ładunku, bo drgania na drodze i tak mogą go przesunąć (Kodeks CTU). Od tarcia zależy jednak, ile ładunku zatrzyma standardowa ściana czołowa. Ściana czołowa EN 12642 L w naczepie o ładowności powyżej 12,5 tony jest obliczona na siłę 5000 daN. Jeśli ładunek jest cięższy niż w tabeli, trzeba dodać pasy.

Naczepy typu firanka i kontrola przy załadunku

Wytrzymałość boków naczepy typu firanka zależy od kodu EN 12642. Wytyczne UE traktują plandeki zabudowy z kodem L tylko jako ochronę przed pogodą. Ściany boczne z kodem XL przeszły próbę na 40% ładowności. Zanim plan załadunku oprze się na bokach naczepy, warto poprosić o certyfikat i użyć wskazanych w nim desek bocznych.

RNJ Transport ma 2 własne ciężarówki MAN TGX z naczepami typu firanka. Wożą one głównie ładunki całopojazdowe między Litwą a Szwecją. Na inne trasy zlecamy przewozy sprawdzonym przewoźnikom partnerskim. Przy zleceniu prosimy podać liczbę palet, wagi i sposób pakowania, abyśmy dobrali ciężarówkę do Państwa ładunku.

Gdy ciężarówka przyjedzie, warto wykonać trzy kroki.

1. 1

   Sprawdzić naczepę przed załadunkiem

   Podłoga musi być czysta, plandeka cała, a pasów wystarczająco dużo i w dobrym stanie.

2. 2

   Ustalić, kto zabezpiecza ładunek

   Należy zdecydować, kto zakłada pasy i kładzie maty. Można to wpisać do listu przewozowego CMR (art. 6 ust. 3).

3. 3

   Przeczytać zastrzeżenia kierowcy

   Zastrzeżenie dotyczące opakowania wiąże Państwa tylko wtedy, gdy wyraźnie zgodzą się Państwo na nie w liście przewozowym (art. 8 ust. 2).

Lista kontrolna nadawcy przed załadunkiem

Tę listę warto przejrzeć przed przyjazdem każdej ciężarówki. Pierwszy punkt prosimy przesłać nam razem ze zleceniem.