Co to jest list przewozowy CMR

List przewozowy CMR i Konwencja CMR

List przewozowy CMR to standardowy dokument w międzynarodowym transporcie drogowym. Potwierdza umowę między nadawcą a przewoźnikiem. Jego zasady określa Konwencja CMR, podpisana w Genewie 19 maja 1956 roku. List podaje, kto wysyła, przewozi i odbiera towar, oraz jaki to towar. W codziennej praktyce mówi się po prostu „CMR” albo „list CMR”.

Kiedy potrzebny jest list CMR

List CMR jest potrzebny przy odpłatnym przewozie drogowym towarów między dwoma różnymi państwami. Co najmniej jedno z nich musi być stroną Konwencji CMR. Kraj rejestracji firm nie ma znaczenia. Liczy się miejsce przyjęcia towaru i miejsce dostawy według umowy. Ta sama zasada obowiązuje przy przewozach między państwami UE.

Egzemplarze i podpisy

Zgodnie z art. 5 Konwencji CMR list wystawia się w trzech oryginalnych egzemplarzach. Podpisują je nadawca i przewoźnik. Pierwszy egzemplarz zostaje u nadawcy. Drugi jedzie z towarem do odbiorcy. Trzeci zatrzymuje przewoźnik. Podpisy mogą być wydrukowane lub zastąpione pieczęciami, jeśli pozwala na to prawo państwa, w którym wystawiono list.

Przy dostawie odbiorca podpisuje list, przystawia pieczątkę i wpisuje miejsce, datę i godzinę. Nadawca lub przewoźnik może żądać osobnego listu dla każdego pojazdu albo dla każdego rodzaju lub partii towaru.

Dane w liście CMR i kto je podaje

Art. 6 Konwencji CMR wymienia 11 danych, które musi zawierać każdy list. Za większość z nich odpowiada nadawca: dane nadawcy i odbiorcy, miejsca załadunku i dostawy, towar, liczbę sztuk, wagę i instrukcje celne. Jeśli na prośbę nadawcy wpisze je przewoźnik, przyjmuje się, że zrobił to w imieniu nadawcy.

W razie potrzeby list zawiera jeszcze siedem danych. Są to: zakaz przeładunku, koszty, które pokrywa nadawca, kwota pobrania przy dostawie, zadeklarowana wartość lub specjalny interes w dostawie, instrukcje dotyczące ubezpieczenia, termin przewozu i wykaz dokumentów wręczonych przewoźnikowi.

• Miejsce i data wystawienia listu
• Nazwa i adres nadawcy
• Nazwa i adres przewoźnika
• Miejsce i data przyjęcia towaru oraz miejsce dostawy
• Nazwa i adres odbiorcy
• Nazwa towaru i sposób opakowania. Dla towarów niebezpiecznych podaje się klasę zagrożenia i numer.
• Liczba sztuk, ich cechy i numery
• Waga brutto lub ilość w innych jednostkach miary
• Koszty związane z przewozem, na przykład przewoźne, koszty dodatkowe i opłaty celne
• Instrukcje do formalności celnych i innych
• Informacja, że przewóz podlega Konwencji CMR

Zastrzeżenia przewoźnika i reklamacje

Zgodnie z art. 8 przewoźnik sprawdza towar przy załadunku. Sprawdza liczbę sztuk, ich cechy i numery oraz zewnętrzny stan towaru i opakowania. Jeśli coś się nie zgadza, przewoźnik wpisuje zastrzeżenia do listu i podaje ich powody. Zastrzeżenie wiąże nadawcę tylko wtedy, gdy nadawca zgodzi się na nie w liście.

Zastrzeżenia mają znaczenie przy reklamacji. Bez zastrzeżeń przyjmuje się, że przy załadunku towar wyglądał na nieuszkodzony, a liczba sztuk zgadzała się z listem. To pomaga właścicielowi towaru udowodnić, że szkoda powstała w czasie przewozu. Jeśli przewoźnik wpisze zastrzeżenie, na przykład „mokre kartony”, to domniemanie nie dotyczy tej wady.

Podpisany list CMR jako dowód dla nadawcy

List CMR podpisany przez odbiorcę pokazuje, że towar dotarł, oraz gdzie i kiedy to się stało. Mogą go Państwo przedstawić swojemu klientowi jako dowód dostawy. List jest też dowodem umowy przewozu. Pokazuje także stan towaru w chwili, gdy przewoźnik go przyjął.

Od 1 stycznia 2020 roku unijne przepisy o VAT uznają list CMR za dowód wywozu towaru przy wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów (WDT) ze stawką 0%. Aby skorzystać z tej zasady, sprzedawca potrzebuje dwóch niesprzecznych ze sobą dowodów. Muszą je wystawić dwie strony niezależne od siebie, od sprzedawcy i od nabywcy. Może wystarczyć list CMR razem z dokumentem bankowym, który potwierdza zapłatę za przewóz. Jakie dokumenty przechowywać, prosimy ustalić z księgowym.

Z RNJ Transport otrzymują Państwo po dostawie kopię podpisanego listu CMR. Prosimy przechowywać ją razem z naszą fakturą za ten przewóz.

Elektroniczny list przewozowy (e-CMR)

Elektroniczny list przewozowy (e-CMR) to list CMR sporządzony środkami elektronicznymi. Pozwala na to Protokół dodatkowy do Konwencji CMR dotyczący elektronicznego listu przewozowego, przyjęty w Genewie w 2008 roku. List e-CMR musi zawierać te same dane co list papierowy. Strony umowy podpisują go wiarygodnym podpisem elektronicznym. Jeśli te zasady są spełnione, e-CMR ma taką samą moc dowodową jak list papierowy.

Litwa ratyfikowała protokół. Według wykazu ONZ data ratyfikacji to 7 marca 2011 roku. Protokół wszedł w życie 5 czerwca 2011 roku. Strony umowy muszą też uzgodnić, jak wystawiają i zmieniają e-CMR oraz jak potwierdzają dostawę. Zanim zaczną Państwo stosować e-CMR, prosimy sprawdzić każde państwo na trasie.

Przygotowanie listu CMR dla Państwa ładunku

Poprawny list CMR zaczyna się od poprawnych danych nadawcy. Przy każdym ładunku międzynarodowym warto wykonać te pięć kroków, od zlecenia do dostawy. Warto je wykonać także wtedy, gdy list wypełnia przewoźnik lub spedytor. Każdy krok chroni Państwa prawa według Konwencji CMR albo pomaga przy kontroli VAT.

1. 1

   Komplet danych

   Prosimy podać nazwy i adresy nadawcy i odbiorcy, oba miejsca, towar, liczbę sztuk, wagę brutto i dokumenty.

2. 2

   Kontrola listu przy załadunku

   Prosimy porównać liczbę sztuk, oznaczenia i wagę z ładunkiem. Przed podpisem należy przeczytać zastrzeżenia przewoźnika.

3. 3

   Podpis i pierwszy egzemplarz

   Prosimy podpisać list lub przystawić pieczątkę. Pierwszy egzemplarz należy zachować, bo jest potrzebny do zmiany poleceń dotyczących dostawy w czasie przewozu.

4. 4

   Kontrola towaru u odbiorcy

   Widoczne szkody odbiorca wpisuje do listu przed podpisaniem. W razie szkód niewidocznych odbiorca składa przewoźnikowi pisemne zastrzeżenia w ciągu 7 dni, nie licząc niedziel i dni świątecznych.

5. 5

   Przechowywanie podpisanego listu

   Podpisany list CMR prosimy przechowywać razem z fakturą. To Państwa dowód dostawy i dowód wywozu na potrzeby VAT.

Lista kontrolna pól listu CMR

Ta tabela pomoże sprawdzić list CMR, zanim ciężarówka odjedzie. Numery pól różnią się w różnych wersjach formularza, dlatego tabela podaje pola według nazw.