Wat is een CMR-vrachtbrief

Een CMR-vrachtbrief is het document dat een contract voor internationaal wegvervoer bevestigt. RNJ Transport gebruikt er een bij elke internationale lading. De regels staan in het CMR-verdrag van 1956. De afzender en de vervoerder tekenen de vrachtbrief bij het laden. De ontvanger tekent bij de levering. Na de levering sturen wij u een kopie van de getekende CMR-vrachtbrief.

  • Het CMR-verdrag geldt voor wegvervoer tegen betaling tussen twee landen, als minstens één van die landen het verdrag heeft ondertekend.
  • Een CMR-vrachtbrief heeft drie originelen: voor de afzender, voor de lading en voor de vervoerder.
  • Schrijft de vervoerder geen voorbehouden op, dan wordt aangenomen dat de goederen en de verpakking bij het laden in goede staat waren.
  • Litouwen is partij bij het e-CMR-protocol. Een elektronische CMR-vrachtbrief kan dus dezelfde waarde hebben als een papieren vrachtbrief.

De CMR-vrachtbrief en het CMR-verdrag

De CMR-vrachtbrief is het standaarddocument voor internationaal wegvervoer. Hij bevestigt het contract tussen de afzender en de vervoerder. De regels komen uit het CMR-verdrag, op 19 mei 1956 in Genève ondertekend. Op de vrachtbrief staat wie de goederen verstuurt, vervoert en ontvangt, en om welke goederen het gaat. In de praktijk heet hij vaak gewoon de CMR.

Wanneer een CMR-vrachtbrief verplicht is

Een CMR-vrachtbrief is verplicht als goederen tegen betaling over de weg tussen twee verschillende landen gaan. Minstens één van die twee landen moet partij zijn bij het CMR-verdrag. Het land waar de bedrijven gevestigd zijn, telt niet. Wat telt, zijn de laadplaats en de losplaats in het contract. Dezelfde regel geldt voor vervoer tussen twee EU-landen.

Wanneer het CMR-verdrag geldt
SituatieGeldt het CMR-verdrag?
Wegvervoer tegen betaling van Litouwen naar NederlandJa. Beide landen zijn partij bij het verdrag.
Wegvervoer tegen betaling naar een land dat geen partij isJa, als het andere land wel partij is.
Een oplegger gaat per veerboot naar Zweden en de goederen blijven eropJa, voor de hele rit. Voor schade die alleen door de overtocht over zee ontstaat, geldt een aparte regel.
Wegvervoer binnen één landNee. Dan geldt het recht van dat land.
Post, vervoer van overledenen en verhuizingenNee. Het verdrag sluit deze uit.

Exemplaren en handtekeningen

Volgens artikel 5 van het CMR-verdrag heeft de vrachtbrief drie originele exemplaren. De afzender en de vervoerder tekenen ze. Het eerste exemplaar blijft bij de afzender. Het tweede exemplaar reist met de goederen mee naar de ontvanger. De vervoerder houdt het derde exemplaar. Handtekeningen mogen gedrukt zijn of vervangen door stempels, als de wet van het land waar de vrachtbrief is opgemaakt dat toestaat.

Bij de levering tekent en stempelt de ontvanger de vrachtbrief, met plaats, datum en tijd. De afzender of de vervoerder kan een aparte vrachtbrief vragen voor elk voertuig, of voor elke soort of partij goederen.

Exemplaren van de CMR-vrachtbrief
ExemplaarWie het bewaartWaarvoor het dient
Eerste exemplaarAfzenderToont dat de vervoerder de goederen heeft ontvangen. De afzender heeft het nodig om de leverinstructies te wijzigen.
Tweede exemplaarReist met de goederen mee. De ontvanger krijgt het bij de levering.De ontvanger krijgt de goederen en dit exemplaar en tekent voor ontvangst.
Derde exemplaarVervoerderHet bewijs van het contract voor de vervoerder.
Vierde exemplaar (IRU-modelformulier)Voor administratieve proceduresHet IRU-modelformulier voegt het toe. Het verdrag eist het niet.

Gegevens op de vrachtbrief en wie ze levert

Artikel 6 van het CMR-verdrag noemt 11 gegevens die op elke vrachtbrief moeten staan. De afzender is voor de meeste verantwoordelijk: de gegevens van afzender en ontvanger, de laad- en losplaats, de goederen, de colli, het gewicht en de instructies voor de douane. Vult de vervoerder deze gegevens in op verzoek van de afzender? Dan geldt dat de vervoerder dat namens de afzender heeft gedaan.

Waar nodig staan er nog zeven gegevens op de vrachtbrief. Dat zijn een verbod op overlading, de kosten die de afzender betaalt, een rembours, een aangegeven waarde of een bijzonder belang bij de aflevering, instructies voor de verzekering, de termijn voor het vervoer en een lijst van de documenten die de vervoerder heeft gekregen.

  • Plaats en datum van de vrachtbrief
  • Naam en adres van de afzender
  • Naam en adres van de vervoerder
  • Plaats en datum van inontvangstneming van de goederen, en de plaats van aflevering
  • Naam en adres van de ontvanger
  • Gebruikelijke benaming van de goederen en de wijze van verpakking. Voor gevaarlijke goederen hun algemeen erkende benaming.
  • Aantal colli, met hun merken en nummers
  • Brutogewicht of een andere hoeveelheid
  • Kosten van het vervoer, zoals de vrachtprijs, bijkomende kosten en douanerechten
  • Instructies voor de douane en andere formaliteiten
  • Een vermelding dat het CMR-verdrag geldt

Voorbehouden van de vervoerder en claims

Volgens artikel 8 controleert de vervoerder de goederen bij het laden. De vervoerder controleert het aantal colli, de merken en nummers, en de zichtbare staat van de goederen en de verpakking. Klopt er iets niet, dan schrijft de vervoerder voorbehouden op de vrachtbrief, met de reden. Een voorbehoud bindt de afzender alleen als de afzender er op de vrachtbrief mee instemt.

Voorbehouden tellen bij een claim. Zonder voorbehouden wordt aangenomen dat de goederen bij het laden in goede staat waren en dat het aantal colli klopte met de vrachtbrief. Zo kan de eigenaar van de lading makkelijker bewijzen dat de schade onderweg is ontstaan. Een voorbehoud zoals ‘natte dozen’ heft dat vermoeden op voor dat punt.

Wat een getekende CMR-vrachtbrief bewijst voor de afzender

Een CMR-vrachtbrief met de handtekening van de ontvanger toont dat de goederen zijn aangekomen, en waar en wanneer. U kunt hem aan uw klant laten zien als bewijs van levering. De vrachtbrief is ook bewijs van het contract en van de staat van de goederen op het moment dat de vervoerder ze ontving.

Sinds 1 januari 2020 noemen de EU-btw-regels de CMR-vrachtbrief als bewijs van vervoer bij een levering met 0% btw aan een ander EU-land. Om deze regel te gebruiken, heeft de verkoper twee bewijsstukken nodig die elkaar niet tegenspreken. Twee partijen die onafhankelijk zijn van elkaar, van de verkoper en van de koper, moeten ze afgeven. Een CMR-vrachtbrief samen met een bankafschrift van de betaling voor het vervoer kan genoeg zijn. Vraag uw boekhouder welke documenten u moet bewaren.

Bij RNJ Transport krijgt u na de levering een kopie van de getekende CMR-vrachtbrief. Bewaar die bij onze factuur voor deze lading.

Elektronische CMR-vrachtbrief (e-CMR)

Een e-CMR is een CMR-vrachtbrief die elektronisch is opgemaakt. Het Aanvullend Protocol bij het CMR-verdrag, in 2008 in Genève aangenomen, maakt dat mogelijk. Een e-CMR moet dezelfde gegevens bevatten als een papieren vrachtbrief. De partijen tekenen hem met een betrouwbare elektronische handtekening. Als hij aan deze regels voldoet, heeft een e-CMR dezelfde bewijskracht als papier.

Litouwen heeft het protocol geratificeerd. De VN vermeldt de ratificatie op 7 maart 2011. Het protocol is op 5 juni 2011 in werking getreden. De partijen moeten ook afspreken hoe zij de e-CMR opmaken en wijzigen, en hoe zij de levering bevestigen. Controleer vooraf de status van elk land op de route.

Status van het e-CMR-protocol in de landen op onze routes (VN-lijst, gecontroleerd op 19 oktober 2026)
LandStatusDatum
LitouwenGeratificeerd7 maart 2011
LetlandGeratificeerd3 februari 2010
EstlandToegetreden2 november 2016
PolenToegetreden13 juni 2019
DuitslandToegetreden5 januari 2022
NederlandGeratificeerd7 januari 2009
BelgiëAlleen ondertekend, niet geratificeerd27 mei 2008
ZwedenGeratificeerd9 maart 2020
NoorwegenGeratificeerd11 juni 2020

Een CMR-vrachtbrief opstellen voor uw lading

Een juiste CMR-vrachtbrief begint met juiste gegevens van de afzender. Volg deze vijf stappen bij elke internationale lading, van de boeking tot de levering. Volg ze ook als de vervoerder of de expediteur de vrachtbrief invult. Elke stap beschermt een recht dat u heeft volgens het CMR-verdrag, of helpt u bij een btw-controle.

  1. Geef alle gegevens door

    Geef de namen en adressen van afzender en ontvanger, beide plaatsen, de goederen, de colli, het brutogewicht en de documenten.

  2. Controleer de vrachtbrief bij het laden

    Vergelijk het aantal colli, de merken en het gewicht met uw lading. Lees de voorbehouden van de vervoerder voordat u tekent.

  3. Teken en bewaar het eerste exemplaar

    Teken of stempel de vrachtbrief. Bewaar het eerste exemplaar, want dat heeft u nodig om de leverinstructies onderweg te wijzigen.

  4. Vraag de ontvanger om de goederen te controleren

    De ontvanger schrijft zichtbare schade op de vrachtbrief voordat hij tekent. Voor schade die niet zichtbaar is, stuurt de ontvanger binnen 7 dagen schriftelijke voorbehouden naar de vervoerder. Zon- en feestdagen tellen niet mee.

  5. Bewaar de getekende CMR-vrachtbrief

    Bewaar de getekende CMR-vrachtbrief bij de factuur. Het is uw bewijs van levering en uw bewijs van vervoer voor de btw.

Checklist voor de velden van de CMR-vrachtbrief

Controleer met deze tabel de CMR-vrachtbrief voordat de vrachtwagen vertrekt. De vaknummers verschillen per versie van het formulier. Daarom noemt de tabel de velden bij hun naam.

Checklist voor de velden van de CMR-vrachtbrief
VeldWat u invultWie het invult
AfzenderVolledige bedrijfsnaam en adresAfzender
OntvangerVolledige bedrijfsnaam en adresAfzender
Plaats en datum van inontvangstnemingAdres waar de vervoerder de goederen ophaalt, en de datumAfzender
Plaats van afleveringVolledig afleveradresAfzender
VervoerderNaam en adres van de vervoerderVervoerder
Bijgevoegde documentenLijst van de documenten die de vervoerder krijgtAfzender
Merken en nummersMerken en nummers op de colliAfzender
Aantal colliBijvoorbeeld 12 palletsAfzender
Wijze van verpakkingBijvoorbeeld pallets, dozen of kistenAfzender
Benaming van de goederenGebruikelijke benaming. Voor gevaarlijke goederen de algemeen erkende benaming.Afzender
BrutogewichtGewicht in kilogramAfzender
Instructies van de afzenderDouane, verzekering of een verbod op overladingAfzender
Kosten en wie betaaltKosten van het vervoer en de partij die ze betaaltAfzender en vervoerder, zoals afgesproken
Bijzondere afsprakenAangegeven waarde, afgesproken termijn of rembours, als dat is afgesprokenAfzender en vervoerder
Voorbehouden van de vervoerderAfwijkingen in aantal, merken of zichtbare staat, met de redenVervoerder
Plaats en datum van opmaakWaar en wanneer de vrachtbrief is opgemaaktDe persoon die de vrachtbrief opmaakt
Handtekeningen bij het ladenHandtekening of stempelAfzender en vervoerder
Goederen ontvangenHandtekening, stempel, plaats, datum en tijd van leveringOntvanger
CMR-vermeldingHet vervoer valt onder het CMR-verdragVoorgedrukt op het IRU-modelformulier

Veelgestelde vragen

  1. Heb ik een CMR-vrachtbrief nodig voor vervoer binnen de EU?

    Ja. Het CMR-verdrag geldt voor wegvervoer tegen betaling tussen twee landen, ook tussen twee EU-landen. Binnen de EU hebben EU-goederen geen exportaangifte nodig. De CMR-vrachtbrief is wel nodig en reist met elke internationale lading mee. Vraag ons welke documenten uw route nodig heeft.

  2. Is een CMR-vrachtbrief nodig voor vervoer binnen Litouwen?

    Nee. Het CMR-verdrag geldt voor wegvervoer tussen twee verschillende landen. Een lading van Klaipėda naar Vilnius blijft binnen één land, dus dan geldt het Litouwse recht. Het verdrag geldt ook niet voor post, vervoer van overledenen en verhuizingen. Vraag ons welke documenten uw lading nodig heeft.

  3. Wie vult de CMR-vrachtbrief in?

    De afzender en de vervoerder samen. De afzender geeft de adressen, de goederen, de colli, het gewicht en de instructies voor de douane, en is daarvoor verantwoordelijk. De vervoerder mag deze gegevens invullen op verzoek van de afzender. De vervoerder vult zijn eigen gegevens en eventuele voorbehouden in. Beiden tekenen bij het laden.

  4. Is het vervoerscontract geldig zonder CMR-vrachtbrief?

    Ja. Volgens artikel 4 van het CMR-verdrag verandert een ontbrekende, onjuiste of verloren vrachtbrief niets aan de geldigheid van het contract. Het verdrag blijft gelden. Zonder vrachtbrief is het wel moeilijker om de afspraken, de staat van de goederen bij het laden en de levering te bewijzen. Vraag daarom altijd een getekend exemplaar.

  5. Wat doet de ontvanger als de goederen beschadigd aankomen?

    Schrijf de schade op de CMR-vrachtbrief voordat u tekent, bijvoorbeeld ‘twee pallets gebroken, folie gescheurd’. Voor schade die u bij de levering niet ziet, stuurt u binnen 7 dagen schriftelijke voorbehouden naar de vervoerder. Zon- en feestdagen tellen niet mee. Zonder voorbehouden wordt aangenomen dat de goederen zijn aangekomen zoals de vrachtbrief ze beschrijft.

  6. Kunnen wij in Litouwen een elektronische CMR-vrachtbrief gebruiken?

    Ja. Litouwen is partij bij het protocol over de elektronische vrachtbrief. Een e-CMR die aan de regels van het protocol voldoet, heeft dezelfde waarde als papier. Controleer ook het andere land op de route. België heeft het protocol bijvoorbeeld ondertekend, maar niet geratificeerd. Spreek vooraf met de vervoerder af welk e-CMR-systeem u gebruikt.

Bronnen (5)

  1. Convention on the Contract for the International Carriage of Goods by Road (CMR)
  2. Additional Protocol to the Convention on the Contract for the International Carriage of Goods by Road (CMR) concerning the Electronic Consignment Note
  3. United Nations Treaty Collection: Additional Protocol to the CMR concerning the Electronic Consignment Note, status
  4. Council Implementing Regulation (EU) 2018/1912 of 4 December 2018 amending Implementing Regulation (EU) No 282/2011 as regards certain exemptions for intra-Community transactions
  5. IRU: How to fill in the CMR consignment note (IRU model 2007)

Wij hebben deze bronnen gecontroleerd op 19 oktober 2026.

Boek uw volgende internationale lading

Vul de route, de datum en de omvang van de lading in op het prijsformulier. Wij bellen u terug. U kunt ons ook bellen tijdens kantooruren. Na de levering krijgt u van ons een kopie van de getekende CMR-vrachtbrief.

+370 698 38573

Een medewerker op ons kantoor in Klaipėda neemt de telefoon op.

Ma t/m vr 08:00–17:00 (Litouwse tijd)

Prijs aanvragen

Laat uw route en uw nummer achter. Wij bellen u terug over de prijs.

Ladinggegevens toevoegen (optioneel)

Wij bellen u binnen 2 werkuren terug.

Wij gebruiken uw nummer alleen om u over deze aanvraag te bellen.